Poradnik · zamawianie
Rozkrój płyty meblowej
Rozkrój to lista prostokątów. Każdy element mebla — bok, wieniec, półka, front, plecy — opisany długością, szerokością i liczbą sztuk. To jedyny dokument, którego naprawdę potrzebuje zakład tnący płytę, i jedyny, który musisz umieć przygotować, żeby zrobić kuchnię samodzielnie.
Co to właściwie jest
Kupujesz arkusz płyty wiórowej laminowanej — najczęściej 2800 × 2070 mm — i chcesz z niego dostać czterdzieści kilka prostokątów o konkretnych wymiarach. Wycinarnia wczytuje twoją listę do programu optymalizującego, ten układa formatki na arkuszu tak, żeby zostało jak najmniej odpadu, i piła panelowa tnie.
Płacisz zwykle za dwie rzeczy osobno: za materiał (całe arkusze albo metry kwadratowe) i za usługę (cięcie liczone na metry bieżące albo na liczbę cięć, obrzeże na metry bieżące). Dlatego dwa zamówienia o tej samej powierzchni mogą kosztować różnie — decyduje liczba cięć i długość okleiny.
Co musi być w zamówieniu
Zakład nie zna twojego mebla i nie ma go jak zobaczyć. Wszystko, czego nie napiszesz, ktoś zgadnie — a zgadywanie w tym miejscu kosztuje cały arkusz.
| Materiał i grubość | np. płyta wiórowa laminowana 18 mm |
|---|---|
| Kod dekoru | oznaczenie producenta, np. H1145 ST10 — nie „dąb naturalny” |
| Wymiary formatki | długość × szerokość w milimetrach |
| Liczba sztuk | osobno dla każdego wymiaru |
| Obrzeże | na których krawędziach i jakiej grubości |
| Kierunek słojów | tylko przy dekorach kierunkowych — patrz niżej |
Kod dekoru to pozycja, na której najczęściej wykłada się pierwsze zamówienie. Nazwy w programach do projektowania są opisowe i nic nie znaczą w hurtowni. Kod znajdziesz w próbniku albo na stronie producenta płyty — Egger, Kronospan, Pfleiderer, Swiss Krono. Bez niego nikt nie wyda materiału.
Obrzeże — pozycja gubiona najczęściej
Cięta płyta ma cztery surowe kanty: widać wióry, a wilgoć wchodzi w nie jak w gąbkę. Obrzeże to pasek okleiny naklejany na kant.
Zasada praktyczna, którą stosuje też planer:
| Fronty | wszystkie 4 krawędzie — front widać ze wszystkich stron |
|---|---|
| Blat | krawędź przednia i oba końce |
| Korpus (boki, wieńce, półki) | sama krawędź przednia — reszta jest schowana w meblu |
| Plecy ze sklejki | bez obrzeża |
Grubości: 0,4–1 mm na kanty schowane w środku, 2 mm na fronty i wszystko, o co się obija. Cieńsze obrzeże na froncie odchodzi na rogach po roku otwierania.
Osobna sprawa: obrzeże pogrubia formatkę. Zapytaj wprost, czy zakład odejmuje jego grubość od wymiaru, czy podany wymiar jest już gotowym wymiarem po oklejeniu. Dwa milimetry z każdej strony to cztery milimetry na szafce i szuflada, która nie wchodzi.
Kierunek słojów
Przy dekorach jednolitych — biel, szarość, czerń — kierunek nie ma znaczenia i optymalizator ułoży formatki jak mu wygodnie, zostawiając mniej odpadu. Przy dekorach drewnopodobnych ma znaczenie ogromne: front z rysunkiem poprzecznym w rzędzie pionowych frontów widać z drugiego końca mieszkania.
Reguła: słoje biegną wzdłuż dłuższego boku formatki stojącej, czyli w pionie na drzwiach, i wzdłuż ciągu na blacie i cokole. Fronty szuflad w jednym słupku powinny mieć jeden kierunek — najczęściej poziomy, wzdłuż ich długiego boku. Napisz to w zamówieniu jednym zdaniem, zamiast liczyć na domyślność.
Kierunkowy dekor kosztuje więcej materiału. To normalne i lepiej wiedzieć o tym przed wyceną niż po.
Tolerancje
Piła panelowa trzyma zwykle ±1 mm. To znaczy, że dwie formatki, które w rysunku mają po 596 mm, mogą wyjść 595 i 597. Dlatego:
- szafki projektuje się z luzami, a nie na styk — front nakładany ma szparę 2–3 mm do sąsiada,
- blat docina się na miejscu, po zmontowaniu korpusów, a nie w wycinarni na wymiar teoretyczny,
- nie zamawia się elementu, który ma trafić w istniejącą wnękę co do milimetra — zostaw sobie blendę do przycięcia.
Jedna kuchnia to trzy zamówienia, nie jedno
Wycinarnia tnie prostokąty i tyle. Frontu frezowanego, witryny z szybą ani blatu z kamienia zwykle nie zrobi — a laminowany blat kupuje się często w innym miejscu niż płytę na korpusy. Dlatego rozsądnie jest rozbić zamówienie:
| Korpusy i plecy | płyta 18 mm w tanim, jednolitym dekorze — środka szafki i tak nie widać |
|---|---|
| Fronty, panele i cokoły | dekor, który widać; tu warto dopłacić i tu idą wszystkie odstępstwa |
| Blat | osobny materiał, często osobny dostawca, docinany na miejscu |
Planer dzieli rozkrój dokładnie w ten sposób i pozwala skopiować albo pobrać każdą paczkę osobno.
Format pliku
Najbezpieczniejszy jest CSV — otwiera się w Excelu i w każdym programie do optymalizacji, jeden wiersz to jedna formatka. Zdjęcie kartki z zeszytu też przyjmą, ale ktoś to przepisze ręcznie, a przepisywanie to miejsce, w którym rodzą się pomyłki, za które płacisz ty.
Jeśli zakład ma CNC, przyda mu się druga lista: karta obróbki — jeden wiersz na jedną operację, z numerem formatki, średnicą wiertła, głębokością i współrzędnymi X, Y liczonymi od wskazanego narożnika. Bez opisu bazy („zero w dolnym przednim narożniku, patrząc od środka szafki”) taka lista jest bezużyteczna, bo nie wiadomo, od którego rogu mierzyć.
Czego żaden program nie zrobi za ciebie: rozstawu otworów pod konkretny model prowadnicy albo zawiasu. To zależy od producenta okucia i trzeba wziąć z jego instrukcji.
O co zapytać, wysyłając zapytanie
- Cena materiału za arkusz albo za m² — i czy odpad jest twój.
- Cena cięcia: za metr bieżący czy za cięcie.
- Cena obrzeża za metr bieżący, osobno dla 0,8 i 2 mm.
- Czy podany wymiar jest przed oklejeniem, czy po.
- Czy robią nawierty pod konfirmaty, zawiasy i prowadnice — i za ile.
- Czy przyjmują CSV, czy wolą własny formularz.
- Termin i czy dowożą.
Wyślij to samo zapytanie do trzech zakładów. Rozrzut cen na identycznej liście potrafi sięgnąć kilkuset złotych, bo każdy inaczej liczy usługę i inaczej rozlicza odpad.
Więcej o tym, co dzieje się przed rozkrojem i po nim: zrób meble kuchenne sam, krok po kroku oraz standardowe wymiary szafek.